مقالات

سرطان پستان چیست؟

سایت دکتر وهاب آقائی  ۱۳۹۷/۰۳/۱۳
سرطان پستان چیست؟
شیوع سرطان پستان در 50 ساله اخیر افزایش آماری قابل ملاحظه ایی یافته است. این افزایش تا حدودی به دلیل افزایش طول عمر خانمها بوده که این افزایش طول عمر فرصت ایجاد سرطان را در فرد بیشتر میکند و نیز میتواند بدلیل این امر باشد که خانمهای بیشتری امروزه ماموگرافی انجام داده و در نتیجه موارد سرطان بیشتری شناخته میشوند . در عین حال روز بروز این نظریه قویتر میشود که بسیاری فاکتورهای دیگر بطور موثری در افزایش میزان سرطان پستان تاثیر دارند.
پستان شایعترین مکان برای ایجاد سرطان در بدن یک خانم میباشد.
شیوع سرطان پستان در 50 ساله اخیر افزایش آماری قابل ملاحظه ایی یافته است. این افزایش تا حدودی به دلیل افزایش طول عمر خانمها بوده که این افزایش طول عمر فرصت ایجاد سرطان را در فرد بیشتر میکند و نیز میتواند بدلیل  این امر باشد که خانمهای بیشتری  امروزه ماموگرافی انجام داده و در نتیجه موارد سرطان بیشتری شناخته میشوند . در عین حال روز بروز این نظریه قویتر میشود که بسیاری فاکتورهای دیگر بطور موثری در افزایش  میزان سرطان تاثیر دارند.
 
ریسک فاکتورهای سرطان پستان
هر عاملی که احتمال وقوع سرطان  را افزایش دهد مثل جهش های ژنتیکی , دریافت داروهای هورمونی و قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی خاص. بسیاری مردم هنوز به اشتباه بر این باورند که سرطان بیشتر جنبه ارثی و فامیلی دارد و ژنتیک مهمترین نقش را در ابتلا به سرطان پستان بازی می کند. اگر چه تا حدودی این موضوع صحیح است و در بعضی از خانمها بدلیل مسائل ژنتیکی خاصی خطر ابتلا به سرطان بیشتر می باشد و این ژنهای غیر طبیعی احتمال ابتلا به سرطان را افزایش میدهند اما آن ژنها بخودی خود سرطانزا نیستند. برای ایجاد و رشد سرطان تغییرات ژنتیک دیگری نیز باید رخ بدهد. جالب اینکه امروزه شیوع بیشتر سرطان بدلیل افزایش تغییرات ژنتیکی نبوده بلکه برای مدتهای طولانی است که ساختار و میزان تغییرات ژنی در انسان ثابت مانده است.
 
سرطان از رشد کنترل نشده سلولها در بافت پستان بوجود می آید. که می تواند هم در آقایان  و هم در خانمها بوجود آید اما شیوع آن در آقایان بسیار نادر است. تومور های پستان میتوانند خوش خیم و یا بدخیم باشد. تومورهای خوش خیم تومورهایی هستند که خطری برای سلامتی ندارند . تومورهای خوش خیم سرطانی نیستند: سلولهای آنها در ظاهر طبیعی بوده، به آهستگی رشد میکنند و به بافتهای مجاور و یا سایر قسمتهای بدن حمله نمیکنند. تومورهای بدخیم  سرطانی محسوب میشوند و در صورت عدم کنترل میتوانند نهایتا به سایر قسمتهای بدن گسترش پیدا کنند. عبارت سرطان پستان به تومورهای بدخیم ناشی از سلولهای داخل پستان گفته میشود.
 
مانند تمام انواع سرطان ها، سرطان پستان از یک سلول آغاز می شود. سلول‌ها کوچکترین اجزای ساختمانی موجودات زنده هستند که می‌توانند در بدن به طور مستقل فعالیت کنند. سلول‌های سالم با طرح ژنتیکی مشخص و قوانین سلولی معینی رشد می کنند و رشد آنها نیز بعد از رسیدن به تکامل سلولی متوقف می‌شود ولی سلول‌های سرطانی خیلی سریعتر رشد می کنند و تا اندازه ای این رشد را ادامه می دهند که باعث تخریب سلولهای سالم مجاور شوند. برخلاف سلول‌های سالم، رشد سلولهای سرطانی پایان نمی پذیرد. این رشد و تکثیر غیرعادی نتیجه تغییرات و یا جهش‌هایی در ماده ژنتیکی و DNA درون آنها است. این وضعیت می تواند از والدین به ارث برسد یا اینکه در اثر مواجهه زیاد و طولانی مدت با مواد جهش زا ایجاد شود. البته عوامل دیگری نیز در ایجاد این بی نظمی در رشد سلولی تأثیر دارند.
 
به طور معمول سرطان یا در سلولهای lobules (غددترشح شیر ) شروع میشود و یا در ducts (مجاری شیری)  بوجود می آیند. در موارد نادری سرطان میتواند در بافتهای stromal که شامل بافتهای پیوندی و فیبری پستان هستند شروع شود.
از شایع ترین انواع سرطان ductal carcinoma  (سرطان با منشاء مجاری شیری)  است و از آنجا که این نوع بافت بیشتر در یک چهارم بالایی و خارجی آن وجود دارد،  در حدود نیمی از سرطان‌های پستان در ربع فوقانی خارجی آن ایجاد می شوند. سلول‌های سرطانی می‌توانند از غده سرطانی خارج شوند و از طریق خون یا جریان لنف به اعضای دیگر بدن از جمله کبد، ریه یا استخوان‌ها گسترش یابند.
 از سایر انواع سرطان lobular carcinoma  است که در غدد شیری بوجود می آید. سرطان تهاجمی نیز نوعی از سرطان است که از جایی که آغاز میشود به بافتهای سالم اطراف گسترش پیدا میکند. سرطان پستان مانند سایر انواع سرطان ها 4 مرحله( اول تا چهارم) دارد، مرحله اول آن کاملا قابل علاج قطعی است، مرحله دوم و سوم، مرحله کلینیکی است که بیمار باید تحت درمان‌های خاص و عمدتا جراحی و شیمی‌درمانی قرار گیرد؛ ا ما مرحله چهارم زمانی است که بیماری در حدی پیشرفت کرده  که اقدامی برای آن نمی‌توان انجام داد. مرحله بندی، به منظور پی بردن به این نکته است که سرطان در چه وسعتی و در کجای بدن فرد قرار دارد. دانستن مرحله سرطان  به پزشک برای تعیین پیش آگهی بیماری و انتخاب مؤثرترین درمان ضروری است.
 
 
نشانه ها و علائم سرطان پستان
در ابتدا سرطان ممکن است علامتی نداشته باشد. برجستگی ممکن است به اندازه ای کوچک باشد که شما به تنهایی نتوانید آن را احساس کنید. به طور معمول مناطق غیر عادی در ماموگرافی مشخص میشوند که منجر به آزمایشهای بعدی میشود.
در برخی موارد، اولین نشانه های سرطان آن  یک توده ویا برجستگی در پستان است که بیمار و یا پزشک میتواند آن را احساس کند. توده ای بدون درد، سفت و همراه با لبه های نا منظم ( uneven edge ) که سرطانی به نظر میرسد،  ولی گاهی اوقات این توده ها میتواند مدور و با حدود نرم باشند. بنابرابن چک کردن  هر  مورد  غیر عادی در آن توسط پزشک حائز اهمیت است.
 
بر اساس American cancer society هریک از تغییرات غیر طبیعی زیر در پستان میتوانند علامتی از سرطان باشند:
•    وجود توده و یا افزایش ضخامت در آن و یا ناحیه زیر بغل
•    بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل
•    ترشح شفاف یا خونی 
•    پوسته‌پوسته شدن در نوک
•    فرورفتن نوک به داخل
•    قرمزی و یا تورم
•    فرو رفتگی پوست که در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می‌کند
•    تغییر شکل که موجب متفاوت شدن آن با پستان دیگر می شود
•    تحریک پوست یا تغییراتی مثل چروک شدن، فرورفتن، پوسته پوسته شدن
•    گرمی، قرمزی و تورم همراه با جوش و دانه‌دانه شدن پوست
این تغییرات همچنین میتواند نشانه های دیگری به غیر از سرطان باشد مانند عفونت ویا وجود کیست ، بنابر این در صورت هر یک از این تغییرات مراجعه به پزشک توصیه میشود.
 
عوامل خطر زا
هر خانمی تمایل دارد بداند که چه کارهایی در جهت کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان میتواند انجام دهد. برخی از این فاکتورها به عنوان مثال مونث بودن، سن و ژنتیک غیر قابل تغییر می باشند. اما سایر عوامل مانند اضافه وزن، عدم انجام ورزش، مصرف دخانیات و داشتن رژیم غذایی ناسالم میتواند در زتدگی تغییر کنند. بوسیله پیش گرفتن یک روش زندگی سالم  میتوان ریسک ابتلا به سرطان را کاهش داد.
 
از عوامل خطرزای شناخته شده در سرطان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
•    زن بودن :  زن بودن به تنهایی بزرگترین عامل خطرزا در ابتلا به سرطان پستان است.
•    سن : مانند سایر بیماریها خطر ابتلا به سرطان نیز با بالا رفتن سن افزایش پیدا میکند.
•    سابقه خانوادگی : خانمهایی که بستگان نزدیک آنها مبتلا به سرطان بوده اند بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
•    ژنتیک : حدود 5% تا 10 % این نوع سرطان ژنتیکی بوده و توسط ژنهای غیرطبیعی از والدین به فرزندان انتقال می یابد .
•     قرار گرفتن پستان و یا صورت در معرض اشعه قبل از 30 سالگی .
•    نژاد: نسبت به خانمهای آفریقایی و یا آمریکایی خانمهای سفید پوست بیشتر در معرض ابتلا به سرطان هستند .
•    اضافه وزن : این موضوع به خصوص بعد از یائسگی حائز اهمیت است.
•    مصرف الکل
•   افزایش مواجهه زنان با هورمون استروژن که در شرایط زیر رخ می‌دهد: 
•   شروع اولین دوره قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی
•   یائسگی بعد از ۵۱ سالگی
•   هورمون درمانی بویژه محصولات استروژن
•    افرادی که در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از ۳۰ سالگی بوده‌است.
•    زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کم
 
درمان
عمل جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، هورمون درمانی و درمان بیولوژیک از جمله موارد درمان سرطان هستند.  بسیاری از زنان بیش از یک نوع درمان دریافت می کنند.
انتخاب درمان اساساً بستگی به مرحلۀ بیماری دارد. روش های مختلف درمانی براساس مرحلۀ بیماری در زیر توضیح داده می شوند.پزشک نکات مربوط به درمان و نتایج احتمالی هر روش را برای بیمار توضیح می دهد.  
 
درمان سرطان یا  به صورت موضعی  و یا فراگیر (سیستمیک) است :
 درمان موضعی : جراحی و پرتودرمانی درمان های موضعی هستند. این نوع درمان ، سرطان را در پستان سرکوب می کند . زمانی که سرطان به قسمت های دیگر بدن گسترش می یابد، از درمان موضعی جهت کنترل بیماری در این مناطق استفاده می کنند.
درمان سیستمیک :  شیمی درمانی، هورمون درمانی و درمان بیولوژیک، درمان های سیستمیک هستند. در این نوع درمان، موادی وارد جریان خون می شوند و سرطان را در سرتاسر بدن سرکوب می کنند. برخی از زنانی که سرطان دارند، درمان سیستمیک می شوند تا قبل از جراحی یا پرتودرمانی، تومور کوچک شود. برخی دیگر پس از جراحی یا پرتودرمانی، درمان سیستمیک می شوند تا از بازگشت دوباره سرطان جلوگیری شود. از درمان سیستمیک برای سرطان هایی که در بدن گسترش یافته اند استفاده می کنند.
از آنجا که سرطان اغلب بافت ها و سلول های سالم را نابود می کند، بروز عوارض جانبی شایع است.
عوارض جانبی اساساً به نوع درمان و مدت آن بستگی دارد و برای همة زنان یکسان نیست و در طول مدت درمان، معمولاً دستخوش تغییر می شوند.
در هر مرحله ای از بیماری، مراقبت هایی وجود دارد که به کمک آن می توان درد و نشانه های دیگر را مهار کرد، از عوارض جانبی  و نگرانی های روحی او کم کرد.
 
سریعترین و موثرترین روش تشخیص سرطان پستان چیست ؟
-    انجام یک ماموگرافی با کیفیت خوب و نیز معاینه کلینیکی توسط پزشک بر اساس یک برنامه معین و منظم بهترین روش برای تشخیص زود هنگام سرطان می باشند .
-    معاینه توسط خود شخص به منظور تشخیص توده و یا سایر تغییرات غیر عادی نمی توان جایگزین ماموگرافی منظم و یا معاینه پزشک باشد .
هر خانم باید به یاد داشته باشد که در اثر حاملگی ، افزایش سن ، یائسگی و یا حتی مصرف داروهای ضد حاملگی یا سایر داروهای هورمونی ممکن است تغییراتی در آن ایجاد شود .
طبیعی است که درست قبل از دوره قاعدگی و یا طی این دوره پستانها ورم کرده و یا حساس می شوند. ورم کردن و یا حساس شدن آنها درست قبل از شروع دوره قاعدگی و یا حین آن دوره بسیار متداول است.
 
 روش های مختلف تصویربرداری پستان
-    سونوگرافی   
-    MRI
 
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید