مقالات

آیا در دوره بارداری می توان ماموگرافی انجام داد؟

سایت دکتر وهاب آقائی  ۱۳۹۸/۰۲/۳۰
آیا در دوره بارداری می توان ماموگرافی انجام داد؟
گاهی در دوره بارداری به منظور تشخیص سرطان پستان ماموگرافی انجام می شود. برای محافظت جنین از اشعه بهتر است از محافظ سربی برای پوشش استفاده شود. آیا سرطان پستان در دوره بارداری بر روی جنین تاثیر می گذارد؟
تاکنون شواهدی مبنی بر تاثیر سرطان پستان بر رشد جنین در شکم مادر دیده نشده است. سرطان از مادر به جنین منتقل نمی شود همچنین ابتلای مادر به سرطان پستان در دوره بارداری احتمال ابتلای آن نوزاد در طی زندگی به سرطان را بالا نمی برد.
آیا سرطان پستان در زمان بارداری تهاجمی است و سریعتر رشد و گسترش می یابد؟
سرعت رشد و تکثیر سلول های سرطانی در زمان حاملگی بیشتر از حالت عادی نیست. 
 در دوره بارداری بدلیل ایجاد تغییرات فیزیولوژیک در پستان ها تشخیص سرطان پستان سخت تر و دیرتر می باشد در نتیجه معمولا زمانیکه سرطان پیشرفته شده تشخیص داده می شود.

درمان سرطان پستان در دوران بارداری

اگر در دوران بارداری سرطان پستان شما تشخیص داده شود انتخاب نوع درمان کمی پیچیده خواهد بود، زیرا در حالیکه باید بهترین روش درمان را برگزید، مراقبت از جنین را نیز باید در نظر گرفت نوع زمان بندی درمان نیاز به برنامه ریزی دقیق و هماهنگی میان تیم درمان سرطان و متخصص زایمان دارد. 
هدف درمان مداوا یا کنترل سرطان و جلوگیری از انتشار آن اگر قابل معالجه نباشد است. اما آنچه درمان سرطان در دوران بارداری را پیچیده تر می کند وجود یک جنین در حال رشد است. 
آیا درمان سرطان پستان در دوران بارداری بی خطر است؟
زن باردار می تواند تحت درمان سرطان پستان قرار گیرد هرچند انواع درمان و زمان بندی درمان باید متناسب با زمان بارداری باشد. نکات مهم درمانی در درمان سرطان پستان در دوران بارداری بستگی دارد به:
  1. اندازه توده
  2. محل توده
  3. انتشار و میزان انتشار آن
  4. زمان بارداری
  5. سلامت عمومی بیمار
  6. اولویت شخصی بیمار
جراحی سرطان پستان در دوران بارداری عموماً بی خطر است، شیمی درمانی بعد از زایمان برای نوزاد خطری ندارد .
 در دوره بارداری شیمی درمانی و روشهای دیگر درمان سرطان پستان مانند هورمون درمانی، اشعه درمانی، درمان با رادیو اکتیو و هدف درمانی برای جنین مضر بوده و معمولاً مورد استفاده قرار نمی گیرد. 
انتخاب روش درمان زمانی پیچیده تر می شود که مغایرتی بین بهترین روش درمان برای مادر و حفظ سلامت جنین وجود داشته باشد. برای مثال اگر خانمی در اوایل بارداری مبتلا به سرطان پستان است و بلافاصله به شیمی درمانی نیاز دارد سقط جنین ضروری است. 

جراحی سرطان پستان در دوران بارداری

جراحی یا برداشتن توده پستان و غدد لنفاوی اطراف جزئی از درمان است .
روش هایی که برای جراحی سرطان پستان وجود دارند:
  1. برداشتن تمام پستان
  2. برداشتن فقط توده سرطانی
برداشتن کامل پستان برای زنان باردار بیشتر رایج است زیرا زنانی که فقط توده سرطانی را برمی دارند بعد از عمل جراحی نیاز به رادیوتراپی دارند و توجه به این نکته ضروری است که استفاده از اشعه در دوران بارداری می تواند بر جنین تأثیر بگذارددر نتیجه تا بعد از زایمان قابل انجام نیست اما تأخیر در انجام اشعه درمانی احتمال بازگشت سرطان را به دنبال دارد. 
اگر سرطان در دوره سوم بارداری (اواخر بارداری) باشد امکان برداشتن توده وجود دارد زیرا تا زمان اشعه درمانی تأخیر زیادی رخ نمی دهد بخصوص اگر شیمی درمانی نیز بعد از جراحی ضروری باشد. اشعه درمانی پس از اتمام شیمی درمانی صورت می گیرد .
اما اگر ظهور سرطان در ابتدای بارداری باشد تأخیر درمان با اشعه صلاح نیست و به این منظور برداشتن کل پستان روش بهتری در درمان سرطان پستان است. 

بررسی غده لنفاوی به منظور پی بردن به انتشار سرطان

علاوه بر برداشتن تومور پستان لازم است یک یا چند غده لنفی در ناحیه زیر بغل برای بررسی برداشته شوند. یک راه این است که تعدادی غده لنفاوی برای بررسی برداشته شوند، روند دیگر نمونه برداری محافظتی است که بستگی دارد به دوره بارداری و مرحله سرطان. در این روند کمی ردیاب رادیواکتیو یا ماده رنگی برای مشخص کردن جای دقیق غددی که احتمال بیشتری دارد حاوی سلول های سرطانی باشند، استفاده می شود.
این روش (SLNB) به پزشک امکان می دهد غدد کمتری را از بدن خارج کند اما باید تأثیرات ردیاب بر جنین را نیز در نظر گرفت. با این توضیح بعضی متخصصان توصیه می کنند این روش بعد از اتمام دوران بارداری انجام شود. پس تا بعد از وضع حمل قابل استفاده نیست و تجویز نمی شود.
آیا بیهوشی در دوران بارداری بی خطر است؟
جراحی پستان عموماً برای نوزاد کمی خطر دارد اما بدون شک اکثر مواقع بیهوشی در طول بارداری برای نوزاد خطرناک  است. 
جراح و متخصص بیهوشی و متخصص زایمان به دلیل خطر بالای بیهوشی نیاز دارند با هم مشورت کنند که تصمیم بگیرند بهترین زمان جراحی در طول بارداری چه زمانی است. اگر در طول دوران بارداری انجام شود متخصص زایمان با مشکلاتی برای نوزاد روبرو می شود به این جهت گروه تصمیم می گیرند کدام داروی بیهوشی و چه تکنیکی برای هر دو (مادر و جنین) بی خطر تر است.

درمان بعد از جراحی

باتوجه به مرحلة پیشرفتگی سرطان ممکن است بعد از جراحی درمانهای بیشتری نیاز باشد. درمانهای مکمل مانند شیمی درمانی، اشعه درمانی، هورمون درمانی و هدف درمانی بعد از جراحی برای کاهش امکان بازگشت سرطان. در بعضی موارد درمانهای مکمل تا بعد از زایمان به تأخیر انداخته می شوند.

شیمی درمانی

ممکن است برای سرطانهای در مراحل اولیه بعد از جراحی به عنوان درمان کمکی استفاده شود و یا ممکن است در موارد استثنایی به تنهایی مورد استفاده قرار گیرد. 
در طول سه ماه اول بارداری شیمی درمانی و مصرف ماده شیمیایی انجام نمی شود زیرا در این دوران اکثر اندامهای داخلی جنین در حال شکل گیری هستند و خطر سقط جنین در این دوران بیشتر است. 
برای سالها عقیده بر این بود مواد شیمیایی به جنین صدمه می زنند بدون در نظر گرفتن اینکه در چه دوره ای از بارداری استفاده شوند. اما مطالعات اخیر نشان داده اند نوع خاص مواد شیمیایی در دوره دوم و سوم بارداری (از ماه چهارم به بعد) خطر سقط جنین، نقص مادرزادی نوزاد و یا مشکلات سلامتی بعد از تولد کمتری را ایجاد می کنند هر چند امکان زایمان زودتر از موعد را افزایش می دهند. اگر سرطان پستان زود تشخیص داده شود و بعد از جراحی نیاز به شیمی درمانی باشد تا دوره دوم بارداری به تعویق خواهد افتاد و اگر در مرحله سوم بارداری باشد شیمی درمانی ممکن است تا بعد از زایمان به تأخیر انداخته شود. در بعضی موارد جنین چند هفته زودتر به دنیا آورده می شود این در مواردی است که خانمها سرطان پیشرفته تری دارند. 
شیمی درمانی معمولاً در طول 35 هفته اول یا دوره اول بارداری و سه هفته اول پس از زایمان استفاده نمی شود چون می تواند به افزایش کمبود سلولهای خونی مادر منجر شود.که این می تواند سبب خونریزی و افزایش احتمال عفونت در دوران زایمان شود. به تعویق انداختن شیمی درمانی به هفته های آخر قبل از زایمان باعث می شود میزان خون مادر به میزان نرمال خون قبل از تولد نوزاد منجر شود. 
درمانهایی که معمولاً باید بعد از زایمان انجام شوند:
بعضی درمانها در سرطان پستان می توانند به جنین صدمه بزنند در نتیجه توصیه آنها در دوران بارداری مناسب نیست. اگر این درمانها ضروری باشند قالباً در لیست برنامه های درمانی بعد از وضع حمل منظور می شوند. 
رادیوتراپی: این روش تکمیلی بعد از عمل جراحی و برداشتن منحصراً توده سرطانی انجام می شود تا خطر بازگشت سرطان کاهش پیدا کند. 
استفاده از دوز بالای اشعه به جنین صدمه می زند و در هر دوره از باردای ممکن است سبب سقط جنین شود. برای خانمهایی که سرطانشان در اواخر بارداری تشخیص داده می شود، عمل جراحی برداشتن تومور انجام می شود و رادیوتراپی بعد از تولد نوزاد انجام می شود. 
هورمون درمانی: این روش، روش درمانی مکملی است پس از جراحی در سرطانهای خاص در خانمهایی که گیرنده های مثبت هورمون دارند . شناخته شده ترین داروی هورمون درمانی که برای سرطان پستان استفاده می شوند تاموکسیفن می باشد. هورمون درمانی نباید در دوران بارداری انجام شود. زیرا بر جنین تأثیر می گذارد و باید تا بعد از وضع حمل به تأخیر انداخته شود. 
هدف درمانی: معروف ترین دارویی که HER2 را مورد هدف قرار می دهند هرسپتین می باشد. که بعد از جراحی تجویز می شود.

آیا امکان شیردهی در طول درمان سرطان وجود دارد؟

اکثر پزشکان توصیه می کنند خانمهایی که به تازگی بچه دار شده اند و تحت درمان سرطان پستان هستند باید از شیردهی خودداری کنند.
بعضی مواد شیمیایی، هورمونها و داروهای هدف درمانی ممکن است وارد شیر مادر شده و به نوزاد انتقال یابند. به این دلیل در مدت زمانی که تحت درمانهای شیمیایی، هورمونی هستند شیردهی توصیه نمی شود. 
اگر برنامه درمانی عمل جراحی است توقف شیردهی به کاهش جریان خون به پستان کمک می کند و باعث کوچک شدن آن می شود که این می تواند به عمل جراحی راحت تر کمک کند. همچنین کاهش دهنده خطر عفونت در پستان است و کمک می کند تا از تجمیع شیر در ناحیه نمونه برداری یا جراحی شده جلوگیری شود. 

آیا در دوره بارداری می توان ماموگرافی انجام داد؟

 

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.