مقالات

گواتر

سایت دکتر وهاب آقائی  ۱۳۹۷/۰۴/۱۴
گواتر
به تورم گردن یا حنجره ناشی از بزرگ شدن غده تیروئید گواتر می گویند. وقتی غدد تیروئید به درستی کار نمی کند شخص مبتلابه گواتر می شود. غم‌باد یا گواتر به معنای هر نوع بزرگ شدگی غیر طبیعی غده تیروئید است. گواتر علل متعددی می‌تواند داشته باشد. از اختلالات عملکردی تا علل ناشناخته در ایجاد آن می‌توانند موثر باشند.
تعریف کلی گواتر:
به تورم گردن یا حنجره ناشی از بزرگ شدن غده تیروئید گواتر می گویند. وقتی غدد تیروئید به درستی کار نمی کند شخص مبتلابه گواتر می شود.
غم‌باد یا گواتر به معنای هر نوع بزرگ شدگی غیر طبیعی غده تیروئید است. گواتر علل متعددی می‌تواند داشته باشد.
از اختلالات عملکردی تا علل ناشناخته در ایجاد آن می‌توانند موثر باشند.
گواتر یکی از بیماریهای شایع است که به ویژه در نوجوانان ( سنین مدرسه ) از شیوع بالایی برخوردار است . گواتر در دختران جوان و در افرادی که در ارتفاعات بالا زندگی می کنند شایعتر است . گاهی دیده شده است میزان شیوع گواتر در خانمها 8 برابر آقایان است .

 

در سراسر جهان، بیش از 90.54٪ از موارد گواتر توسط کمبود ید ایجاد می شود.
 
علل بروز گواتر:
ارث، کمبود ید در مواد غذایی، مصرف بیش از اندازه غذاهایی مانند شلغم, کلم, گل کلم, چغندر  و علل ناشناخته دیگر .
گواترها به انواع گوناگونى تقسیم بندى مى شوند که عبارتند از :
گواتر فامیلى، گواتر ساده ، گواتر چندندولى .
برخلاف تصورات گذشته که به تورم غده تیروئید "غم باد" اطلاق می‌شد، گواتر هیچ ارتباطی به استرس‌های عاطفی ندارد.
علائم:
وجود توده ای در ناحیه جلوی گردن که بیمار یا اطرافیان بیمار و یا پزشک می توانند آن را مشاهده کنند . گاهی سیاهرگهای گردن بزرگتر مى شود و هرگاه درد ناگهانى و سریع گواتر ایجاد شود یعنى اینکه در گواتر خونریزى ایجاد شده است .
 گاهى نیز هیچ علامتى در فردى که گواتر دارد مشاهده نمى شود ، گاه در گواترهاى ندولى ساده و غیر سمى، پس از چند سال تغییراتى ایجاد مى شود که به پر کارى غده تیروئید منجر شده و باعث نارسایى قلبى و سایر اختلالات خطرناک مى گردد .
 
پیشگیری:
برای پیشگیری از مبتلا شدن به گواتر توصیه می‌شود از غذاهای حاوی ید بیشتر استفاده کنید و از مصرف نمک ید دار غافل نشوید . اگر در مناطق کوهستانی و ارتفاعات بیشتری از سطح دریا زندگی می کنید، پس نیاز بیشتری به ید خوراکی دارید . از مصرف بیش از حد سبزیجات گواتر زا بپرهیزید ( به ویژه شلغم و کلم ).
 
عوارض کمبود ید:
• در دوره حاملگی و زمان جنینی: سبب سقط جنین و مرده‌زایی، ناقص الخلقه متولد شدن، کند ذهنی، اختلالات حرکتی و روانی، لالی و کری نوزاد می‌شود
• در کودکی: اختلال جسمی و روانی پدید می‌آورد و سبب کندذهنی و رشد نکردن بدن می‌گردد
• در بلوغ: ایجاد گواتر و کم‌کاری تیروئید نموده و اختـلال در تـکامل مغزی را بوجود می‌آورد
• در بزرگسالان: موجب ضعف عمومی، کاهش سوخت و ساز بدن، لاغری، خواب آلودگی و اختلالات عصبی می‌شود
میزان احتیاج روزانه بدن به ید بین 150ـــ120 میکروگرم می باشد.
 
انواع گواتر
گواتر ساده:
گواتر ساده هنگامی رخ میدهد که غده تیروئید قادر به ساختن هورمون تیروئید به اندازه کافی برای رفع نیازهای بدن نیست که می تواند بعلت کمبود ید در رژیم غذایی یک فرد باشد. برای جبران کمبود هورمون تیروئید، غده تیروئید بزرگتر می شود.
گواتر ساده اغلب در افرادی دیده می شود که در مناطقی زندگی می کنند که در آن خاک و آب ید کافی ندارد. مردم این مناطق ممکن است ید کافی در رژیم غذایی خود دریافت نکنند.
در بسیاری از موارد علت گواتر ساده ناشناخته است.
به غیر از عامل کمبود ید، عوامل دیگر که ممکن است به بیماری منجر شود عبارتند از:
*برخی از داروها (مثل لیتیوم)
*عفونت
*سیگار کشیدن
*غذاهای خاص (سویا، بادام زمینی، سبزیجات در کلم بروکلی و کلم )
گواتر ساده بیشتر در افراد بالای 40 سال، افراد با سابقه خانوادگی گواتر و زنان رایج است.
 
گواتر مولتی ندولر یا چند گره ای چیست؟
گواتر مولتی ندولر گواتری است که در آن تعداد بسیاری توده (ندول) در درون غده وجود دارد.
ندول ها ممکن است به وضوح قابل مشاهده و یا با سونوگرافی و یا تنها از طریق معاینه و یا ایزوتوپ اسکن دیده شوند.
 

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.